Kan PRP de functie van de eileiders herstellen? Wat het onderzoek werkelijk laat zien
Platelet-rich plasma (PRP) wordt onderzocht binnen de voortplantingsgeneeskunde. Er is momenteel echter geen robuust klinisch bewijs dat PRP de functie van beschadigde menselijke eileiders kan herstellen. Een preklinisch muismodel voor hydrosalpinx geeft een interessant onderzoekssignaal, maar bewijst geen effectieve behandeling bij vrouwen.
Een doorgankelijke eileider is niet automatisch een functionerende eileider
Tubaire infertiliteit draait niet alleen om een mechanische afsluiting. Voor een spontane conceptie moet de eileider de eicel opvangen, de ontmoeting van zaadcel en eicel faciliteren en het vroege embryo richting baarmoeder vervoeren. Daarbij spelen onder meer trilharen, glad spierweefsel en tubair vocht een rol. [2]
Daarom moeten doorgankelijkheid en functie afzonderlijk worden beoordeeld. Een eileider kan diagnostisch open lijken en toch functioneel gestoord zijn. Omgekeerd bewijst een afname van ontsteking of vochtophoping op zichzelf niet dat transportfunctie en vruchtbaarheid zijn hersteld.
Waarom PRP als regeneratieve benadering wordt onderzocht
PRP is een autologe plasmafractie met een verhoogde concentratie bloedplaatjes. Na activatie geven bloedplaatjes groeifactoren en andere signaalstoffen af die betrokken kunnen zijn bij celcommunicatie, angiogenese en weefselremodellering. [10]
Daaruit volgt een biologische hypothese: als ontsteking, weefselschade en fibrose bijdragen aan tubaire disfunctie, zouden signalen uit bloedplaatjes lokale herstelprocessen kunnen beïnvloeden. Biologische plausibiliteit is echter geen bewijs van klinische werkzaamheid. Voor functioneel herstel zouden ook het gespecialiseerde trilhaarepitheel en het gecoördineerde transport behouden of hersteld moeten worden.
Bewijs in één oogopslag
De belangrijkste directe studie: hydrosalpinx in een muismodel
Rippentrop et al., Reproductive Sciences, 2021
Rippentrop en collega’s onderzochten door Chlamydia muridarum geïnduceerde hydrosalpinx bij muizen. PRP werd 21 dagen na infectie in één oviduct ingebracht; de andere zijde kreeg een sham-behandeling. De auteurs rapporteerden in het met PRP behandelde oviduct een 36 % lagere incidentie en 33 % lagere ernst van hydrosalpinx, plus minder chronische ontsteking bij histologisch onderzoek. [1]
PRP veranderde het verloop van de Chlamydia-infectie zelf niet aantoonbaar. Belangrijk: de studie onderzocht pathologie en ontsteking in een diermodel — niet het herstel van de menselijke eileiderfunctie en niet de vruchtbaarheid. [1]
- Een lokaal biologisch effect is in dit diermodel mogelijk.
- De ernst van hydrosalpinx en chronische ontsteking was lager.
- De bevindingen rechtvaardigen verder preklinisch onderzoek.
- Geen bewezen werkzaamheid bij vrouwen.
- Geen bewezen heropening van afgesloten menselijke eileiders.
- Geen bewezen herstel van trilharen of tubair transport.
- Geen bewezen hogere natuurlijke zwangerschaps- of levendgeboortecijfers.
- Geen robuuste klinische veiligheidsbeoordeling.
Wat weten we uit onderzoek bij mensen?
Klinisch PRP-onderzoek binnen de voortplantingsgeneeskunde richt zich vooral op intra-uteriene PRP bij dun endometrium of herhaald implantatiefalen en op intra-ovariële PRP-injecties. Deze toepassingen betreffen andere doelweefsels en andere klinische uitkomsten dan een beschadigde eileider. [7] [10]
Ook daar blijft het bewijs onzeker. Cochrane beoordeelde de zekerheid van het bewijs voor vrijwel alle onderzochte uitkomsten als zeer laag; ESHRE beveelt intra-uteriene PRP bij herhaald implantatiefalen niet aan. De HFEA beoordeelt meerdere PRP-toepassingen voor fertiliteit eveneens kritisch vanwege het ontbreken van betrouwbaar bewijs voor voordeel en onvoldoende veiligheidsgegevens. [6] [7] [8] [9]
Doorgankelijkheid, functie en vruchtbaarheid zijn verschillende eindpunten
| Vraag | Wat moet worden aangetoond? | Huidige stand voor tubaire PRP |
|---|---|---|
| Tubaire doorgankelijkheid | Objectief aantonen dat eerder afgesloten eileiders weer doorgankelijk zijn. | Geen robuuste humane studies gevonden. |
| Tubaire functie | Intacte trilhaaractiviteit, fimbriafunctie, spieractiviteit en gecoördineerd transport. | Klinisch niet aangetoond. |
| Vruchtbaarheid | Meer intra-uteriene zwangerschappen en levendgeborenen bij aanvaardbaar risico. | Niet aangetoond. |
| Veiligheid | Infectie, bloeding, letsel, hernieuwde afsluiting en buitenbaarmoederlijke zwangerschap systematisch volgen. | Onvoldoende onderzocht voor directe tubaire PRP. |
Wat is vandaag gevestigd bij tubaire infertiliteit?
Diagnostiek en behandeling hangen af van oorzaak, locatie en ernst van de tubaire schade en van andere fertiliteitsfactoren. Actuele richtlijnen en beroepsverenigingen beschrijven gevestigde methoden om de doorgankelijkheid te beoordelen en geselecteerde tubaire oorzaken te behandelen. Afhankelijk van de bevindingen kunnen onder meer hysterosalpingografie of andere doorgankelijkheidstests, tubaire cannulatie, geselecteerde chirurgische ingrepen en IVF aan de orde zijn. [3] [4] [5]
Hydrosalpinx is bijzonder relevant omdat het IVF-uitkomsten nadelig kan beïnvloeden. Bij hydrosalpinges met een slechte prognose kunnen vóór IVF gevestigde strategieën zoals salpingectomie of proximale tubaire occlusie worden overwogen. PRP is in deze aanbevelingen geen gevestigd alternatief. [5]
Welke vragen moeten toekomstige studies beantwoorden?
Wat wordt precies toegediend?
Bloedplaatjesconcentratie, leukocytengehalte, activatie, volume en bereidingsprotocol moeten gestandaardiseerd worden gerapporteerd.
Hoe bereikt PRP de eileider veilig?
Route, dosis, steriliteit, weefseltolerantie en mogelijk mechanisch letsel moeten systematisch worden onderzocht.
Wat telt als succes?
Niet alleen histologie, maar ook tubaire functie, intra-uteriene zwangerschap, levendgeboorte en buitenbaarmoederlijke zwangerschap moeten worden beoordeeld.
Conclusie: interessant onderzoek, maar geen bewezen herstel van de eileiderfunctie
Er is een biologische reden om PRP bij tubaire weefselschade te onderzoeken, maar het directe bewijs is nog hoofdzakelijk preklinisch. Het relevante muismodel suggereert een effect op hydrosalpinx en chronische ontsteking, maar toont geen herstel van de menselijke eileiderfunctie aan.
Uitspraken als “PRP herstelt beschadigde eileiders”, “opent afgesloten eileiders” of “verhoogt de vruchtbaarheid” worden door het huidige bewijs niet ondersteund.
De wetenschappelijk correcte stand in 2026 is: PRP voor beschadigde eileiders is een experimentele onderzoeksbenadering met preklinische signalen, maar zonder bewezen klinische werkzaamheid bij mensen.
Gerelateerd onderwerp
PRP bij dun endometrium: wetenschappelijk bewijsVeelgestelde vragen
Kan PRP afgesloten eileiders weer openen?
Zijn er studies naar PRP rechtstreeks in de eileider?
Is intra-uteriene PRP hetzelfde als PRP in de eileider?
Waarom is een open eileider niet voldoende?
Is PRP binnen de voortplantingsgeneeskunde in het algemeen bewezen?
Hoe is het bewijs beoordeeld?
Wetenschappelijke bronnen en richtlijnen
- Rippentrop SM, Huo Z, Zhou Z et al. Effectiveness of Platelet-Rich Plasma in the Prevention of Chlamydia-Induced Hydrosalpinx in a Murine Model. Reprod Sci. 2021;28(4):1031–1040. DOI 10.1007/s43032-020-00329-w. PubMed
- Ezzati M, Djahanbakhch O, Arian S, Carr BR. Tubal transport of gametes and embryos: a review of physiology and pathophysiology. J Assist Reprod Genet. 2014;31(10):1337–1347. DOI 10.1007/s10815-014-0309-x. PMC
- DGGG/OEGGG/SGGG et al. Diagnostik und Therapie vor einer assistierten reproduktionsmedizinischen Behandlung. AWMF 015-085, Version 2.0, 2026. AWMF
- World Health Organization. Guideline for the prevention, diagnosis and treatment of infertility. 2025. WHO
- Practice Committee of the ASRM. Role of tubal surgery in the era of assisted reproductive technology: a committee opinion. Fertil Steril. 2021;115(5):1143–1150. DOI 10.1016/j.fertnstert.2021.01.051. ASRM
- ESHRE Working Group on Recurrent Implantation Failure. ESHRE good practice recommendations on recurrent implantation failure. Hum Reprod Open. 2023;2023(3):hoad023. PMC
- Vaidakis D, Papapanou M, Siristatidis CS. Autologous platelet-rich plasma for assisted reproduction. Cochrane Database Syst Rev. 2024;4:CD013875. DOI 10.1002/14651858.CD013875.pub2. Cochrane
- Human Fertilisation and Embryology Authority. Platelet-rich plasma (PRP). 27 February 2026. HFEA
- Lensen S, Wilkinson J, Steeper M et al. Safety and effectiveness of ten common in-vitro fertilisation add-ons: a systematic review and meta-analysis. Lancet Obstet Gynaecol Womens Health. 2026;2:e624–e636. DOI 10.1016/S3050-5038(26)00054-3. DOI
- Wang X, Li J, Lu W et al. Therapeutic roles of platelet-rich plasma to restore female reproductive and endocrine dysfunction. Front Endocrinol. 2024;15:1374382. DOI 10.3389/fendo.2024.1374382. PubMed
Dit artikel is bedoeld voor wetenschappelijke informatie en vervangt geen individuele diagnose, medisch advies of klinische richtlijn. PRP voor gericht herstel van de eileiderfunctie is geen gevestigde standaardbehandeling. Diagnostiek en behandeling van tubaire infertiliteit horen bij daarvoor gekwalificeerde specialisten.
Redactionele en wetenschappelijke update: 31 augustus 2026. Het bewijs kan veranderen wanneer nieuwe studies verschijnen.