Winkelwagen
Autoloog PRP wordt verkregen uit het bloed van hetzelfde dier waarvoor het vervolgens is bestemd. Door centrifugeren ontstaat een plasmafractie met geconcentreerde bloedplaatjes. De signaalstoffen daarvan zijn betrokken bij stollings-, ontstekings- en herstelprocessen.
PRP is echter geen gestandaardiseerd preparaat. Het celgehalte, het volume, het antistollingsmiddel, de bereiding en de activering kunnen aanzienlijk verschillen. De uitkomst van een onderzoek kan daarom niet automatisch worden overgedragen op een ander systeem of een andere diersoort.
Wat het huidige onderzoek laat zien
Hond: artrose
Voor deze indicatie zijn relatief veel klinische gegevens beschikbaar. Een systematische review uit 2025 omvatte 18 onderzoeken met in totaal 379 honden. De publicaties wijzen op mogelijke verbeteringen van pijn of functioneren bij een deel van de dieren. Verschillende preparaten, onvolledige rapportage en een vaak hoog risico op vertekening verhinderen echter een eenduidige conclusie over de werkzaamheid.
Paard: gewrichten
Een meta-analyse uit 2024 vond positieve signalen voor intra-articulaire PRP-producten. Slechts vijf onderzoeken konden kwantitatief worden samengevoegd en veel studies hadden een hoog risico op vertekening. Hiermee is niet aangetoond dat PRP artrose vertraagt of kraakbeen regenereert.
Paard: pezen en banden
Afzonderlijke onderzoeken melden betere klinische bevindingen of beeldvormingsresultaten. Een systematische review uit 2024 liet voor biologische behandelingen als geheel echter geen bewezen voordeel zien bij de terugkeer naar het eerdere prestatieniveau. Ook is voor PRP alleen niet aangetoond dat het bescherming biedt tegen een nieuwe blessure.
Katten, wonden en ogen
Op deze gebieden is de wetenschappelijke onderbouwing aanzienlijk zwakker. Er zijn kleine pilotonderzoeken en casusreeksen, vaak zonder geschikte controlegroep. Ze bieden aanknopingspunten voor onderzoek, maar vormen geen basis voor een algemene aanbeveling voor routinematig gebruik.
Een correcte formulering is: PRP kan bij geselecteerde patiënten als aanvullende behandeling worden overwogen. Niet aangetoond is dat PRP artrose geneest, kraakbeen of pezen betrouwbaar regenereert, een operatie vervangt of een bepaald behandelresultaat garandeert.
Wat is bloedplaatjesrijk plasma?
PRP staat voor Platelet-Rich Plasma, oftewel bloedplaatjesrijk plasma. Na bloedafname worden de bloedbestanddelen door centrifugeren van elkaar gescheiden. Er wordt een plasmafractie gebruikt die meer bloedplaatjes dan het oorspronkelijke bloed hoort te bevatten.
Bloedplaatjes slaan talrijke signaaleiwitten op. Na activering kunnen zij stoffen vrijgeven die betrokken zijn bij ontsteking, de vorming van nieuwe bloedvaten en weefselherstel. Dit biologisch aannemelijke mechanisme vormt op zichzelf echter nog geen bewijs voor klinische werkzaamheid.
Waarom alleen de term ‘PRP’ onvoldoende zegt
De samenstelling kan sterk variëren, afhankelijk van het dier, het oorspronkelijke bloed en het bereidingssysteem. Voor een objectieve beoordeling zijn onder meer de volgende kenmerken relevant:
- begin- en eindvolume
- aantal bloedplaatjes en absolute bloedplaatjesdosis
- leukocyten, neutrofielen en erytrocyten
- gebruikt antistollingsmiddel
- relatieve centrifugaalkracht en centrifugeertijd
- aantal centrifugestappen
- afgenomen fractie en bewaring
- activering en toedieningswijze
Een bijzonder hoge bloedplaatjesconcentratie is niet automatisch beter. Ook kan leukocytenrijk PRP andere ontstekingssignalen veroorzaken dan leukocytenarm PRP. Uitspraken over werking en verdraagbaarheid moeten daarom betrekking hebben op het concreet onderzochte preparaat.
Hoe wordt PRP voor dieren bereid?
Er bestaat geen universeel protocol voor alle dieren en aandoeningen. De concrete werkwijze hangt af van de diersoort, de klinische bevindingen, het gebruikte systeem en de beoogde toepassing.
- Diergeneeskundig onderzoek en vaststelling van de indicatie
- Afname van een vastgelegd bloedvolume
- Bereiding volgens een vastgelegde, hygiënisch gecontroleerde procedure
- Afname en, indien van toepassing, karakterisering van de beoogde plasmafractie
- Toediening op besluit van de dierenarts, indien nodig onder beeldgeleiding
- Individuele nazorg en controle van het verloop
RPM-waarden kunnen niet zomaar tussen centrifuges worden overgedragen. De relatieve centrifugaalkracht die daadwerkelijk wordt uitgeoefend, kortweg RCF, hangt ook af van de rotorradius. Een wiskundig correcte omrekening bepaalt echter nog geen geschikt diergeneeskundig behandelprotocol. De gedocumenteerde beoogde toepassing, de instructies van de fabrikant en een voor de concrete procedure gevalideerde werkwijze hebben voorrang.
Voor uitsluitend wiskundige controle zijn de RCF/RPM-calculator en de database met rotorradiussen van centrifuges beschikbaar. Beide hulpmiddelen berekenen of documenteren technische waarden; zij bepalen geen diergeneeskundig bereidingsprotocol.
Protocollen uit de humane geneeskunde en CE-markeringen kunnen niet automatisch worden overgedragen op diergeneeskundige toepassingen. De beoogde toepassing van het betreffende product is doorslaggevend.
PRP bij honden
Artrose en gewrichtsklachten
Bij honden wordt PRP het vaakst onderzocht in verband met artrose. Onderzoeken beoordelen voornamelijk pijn, kreupelheid, mobiliteit of belasting van de aangedane ledemaat. Sommige onderzoeken tonen tijdelijke verbeteringen, terwijl andere geen duidelijk verschil met de controlebehandeling laten zien.
De huidige systematische review over artrose van heup, elleboog en knie beschrijft mogelijk klinisch potentieel, maar ook aanzienlijke methodologische tekortkomingen. Slechts zeven van de 18 opgenomen studies gebruikten een objectieve loopanalyse; in veel onderzoeken ontbraken essentiële gegevens over de samenstelling van het PRP. Het blijft daarom onduidelijk welk preparaat voor welke hond geschikt zou kunnen zijn en hoe lang een mogelijk effect aanhoudt.
Artrose wordt doorgaans multimodaal behandeld. Gewichtsbeheersing, aangepaste beweging, fysiotherapie, pijnbestrijding en indien nodig chirurgische maatregelen blijven relevant, ongeacht een mogelijke toepassing van PRP.
Andere orthopedische toepassingen
PRP is bij honden ook onderzocht in verband met pees- en bandletsel, botgenezing en orthopedische ingrepen. Een review uit 2025 vond gedeeltelijk positieve vroege biologische of functionele signalen, maar op lange termijn waren de resultaten vaak vergelijkbaar met die van de controlegroepen. PRP stabiliseert geen instabiel gewricht en vervangt geen noodzakelijke operatie of revalidatie.
Verdiepend artikel: PRP bij honden – wetenschappelijke duiding bij artrose en orthopedische klachten
PRP bij paarden
Pees- en bandletsel
Bij sportpaarden wordt PRP al vele jaren vooral toegepast en onderzocht bij pees- en bandletsel. Kleine onderzoeken melden veranderingen in kreupelheid, echografische bevindingen of weefselorganisatie. De preparaten, letsels en revalidatieprogramma’s verschillen echter sterk.
Een systematische review met meta-analyse uit 2024 vond voor de onderzochte biologische behandelingen geen grotere kans op terugkeer naar het eerdere prestatieniveau. Een lager risico op nieuwe blessures werd gezien bij mesenchymale stromale cellen of de combinatie daarvan met PRP, maar werd niet overtuigend aangetoond voor PRP alleen. Hieruit kunnen noch een garantie op succes noch een algemene verkorting van de revalidatie worden afgeleid.
Gewrichtsaandoeningen
Ook voor gewrichtsaandoeningen bij paarden zijn gecontroleerde onderzoeken beschikbaar. De in 2024 gepubliceerde meta-analyse vond positieve signalen, maar benadrukte het geringe aantal samenvoegbare studies, de verschillende PRP-producten en het vaak hoge risico op vertekening. Kortdurende veranderingen in kreupelheid of functioneren staan niet gelijk aan structurele regeneratie van het gewrichtskraakbeen.
Voor paardachtigen die in de voedselketen terecht kunnen komen, gelden aanvullende geneesmiddelen- en residurechtelijke eisen. Ook de vermelding in het paardenpaspoort moet in acht worden genomen. Volgens de regels van de Duitse paardensport vermeldt de Duitse Hippische Federatie (FN) PRP momenteel in bijlage I van de ADMR als een tijdens wedstrijden verboden stof. Voor een behandeling moeten daarom de actuele Duitse FN-/ADMR-regels en indien van toepassing aanvullende regels van andere bonden worden gecontroleerd; hier wordt bewust geen algemene wachttijd genoemd.
Katten, wonden en oogheelkunde
PRP bij katten
Het klinische bewijs bij katten is zeer beperkt. Een verkennende casusreeks uit 2024 omvatte slechts zes katten met artrose en had geen controlegroep. Dergelijke pilotgegevens kunnen de haalbaarheid onderzoeken, maar tonen noch een betrouwbare werkzaamheid noch algemene veiligheid aan. Resultaten uit onderzoeken bij honden of paarden kunnen niet zomaar worden overgedragen op katten.
Wonden
Bij honden zijn kleine onderzoeken gepubliceerd naar geselecteerde chronische of complexe wonden. Eén casusreeks omvatte slechts zes dieren zonder controlegroep. Bovendien zijn de resultaten niet eenduidig: in een gecontroleerd wondmodel bij paarden werd PRP in verband gebracht met overmatige vorming van granulatieweefsel en een vertraagde vroege genezingsfase. De algemene bewering dat PRP de wondgenezing versnelt, is daarom niet houdbaar.
Oogheelkunde
Er zijn kleine, deels ongecontroleerde onderzoeken naar hoornvliesdefecten bij honden en katten. Een systematische review uit 2025 beoordeelde het merendeel van de opgenomen onderzoeken als sterk vatbaar voor vertekening en vond geen basis voor PRP als standaardzorg. Hoornvliesaandoeningen kunnen snel verergeren en moeten diergeneeskundig of oogheelkundig worden onderzocht.
Risico’s, beperkingen en contra-indicaties
Autoloog PRP is afkomstig van het behandelde dier zelf. Daardoor staan reacties op lichaamsvreemd donormateriaal minder op de voorgrond. De procedure is desondanks niet zonder risico.
- pijn, bloeding of hematoom bij de bloedafname
- belasting en risico’s van noodzakelijke sedatie of anesthesie
- tijdelijke plaatselijke irritatie, ontstekingsreactie of verergerde kreupelheid
- infectie door contaminatie of na een injectie
- beschadiging van omliggende structuren of onjuiste plaatsing
- mogelijke effecten van antistollingsmiddelen of activatoren
- geen klinisch effect of slechts een tijdelijk effect
Veranderingen in het bloedbeeld, stollingsstoornissen, infecties, systemische aandoeningen, geneesmiddelen en de algemene conditie kunnen de afweging van baten en risico’s beïnvloeden. Er bestaat geen algemeen geldige uitsluitingslijst; de beslissing moet worden afgestemd op de individuele patiënt en de concrete procedure.
Wat moet worden gedocumenteerd?
De vermelding ‘PRP werd gebruikt’ is onvoldoende voor zowel de wetenschappelijke beoordeling als een reproduceerbare klinische werkwijze. Voor zover relevant voor de procedure moet traceerbare documentatie ten minste het volgende bevatten:
- diersoort, diagnose en behandeldoel
- oorspronkelijk bloedvolume en antistollingsmiddel
- bereidingssysteem, RCF, centrifugeertijd en aantal stappen
- begin- en eindvolume
- waarden van bloedplaatjes, leukocyten en erytrocyten, indien bepaald
- activering en toegediende hoeveelheid
- toedieningsplaats en indien van toepassing beeldgeleiding
- aanvullende behandeling, nazorg en vastgelegde criteria voor het verloop
Voor studies en wetenschappelijke publicaties bieden gestandaardiseerde minimale gegevens zoals MIBO nuttige houvast. Ze helpen om verschillende PRP-preparaten en resultaten überhaupt vergelijkbaar te maken.
Juridisch kader en beoogde toepassing van het product
De juridische kwalificatie hangt af van de concrete procedure. In Duitsland is de juridisch meest robuuste standaardaanpak dat de indicatiestelling, patiëntspecifieke bereiding en toediening onder verantwoordelijkheid van een dierenarts plaatsvinden, overeenkomstig de Duitse diergeneesmiddelenwetgeving en de Duitse voorschriften voor de diergeneeskundige huisapotheek.
De beoogde toepassing van een buisje, kit of apparaat volgt uit de informatie en etikettering van de fabrikant. Een CE-markering voor een toepassing in de humane geneeskunde is noch een diergeneeskundige toelating, noch automatisch een bewijs van geschiktheid voor dieren. Om deze reden bevat dit artikel geen links naar concrete bereidingsproducten.
Dit gedeelte biedt uitsluitend algemene informatie voor Duitsland en vervangt geen juridische beoordeling van de concrete procedure of het concrete product. In andere landen gelden de betreffende nationale voorschriften.
Veelgestelde vragen
Kan PRP artrose bij dieren genezen?
Nee, daarvoor bestaat geen overtuigend bewijs. Bij sommige honden en paarden zijn veranderingen in pijn, kreupelheid of functioneren waargenomen. Betrouwbare regeneratie van beschadigd kraakbeen of het stoppen van de ziekte is niet aangetoond.
Hoeveel behandelingen zijn nodig?
Er is geen algemeen aanvaard aantal. Onderzoeken gebruiken eenmalige en herhaalde behandelingen met verschillende tussenpozen. De werkwijze hangt af van de diersoort, de diagnose, het preparaat en het klinische verloop.
Kan PRP een operatie vervangen?
Niet in het algemeen. PRP kan instabiele gewrichten, volledige rupturen of andere mechanische problemen niet verhelpen. Of een operatie nodig is, hangt af van de diagnose en de bevindingen.
Is een hoog aantal bloedplaatjes altijd beter?
Nee. Het biologische effect hangt niet alleen af van het aantal bloedplaatjes. De absolute dosis, leukocyten, erytrocyten, het volume, de activering en andere factoren beïnvloeden het preparaat.
Kan PRP bij alle diersoorten op dezelfde manier worden gebruikt?
Nee. De biologie, het bloedvolume, de aandoeningen en de beschikbare onderzoeken verschillen. Vooral voor katten ontbreken overtuigende gecontroleerde gegevens.
Geselecteerde wetenschappelijke literatuur
- Cardona-Ramírez S, Wolfe PN, Correa-Valencia NM. Intra-articulair gebruik van bloedplaatjesrijk plasma en afgeleide producten bij artrose bij honden: een systematische review. JAVMA. 2025. DOI: 10.2460/javma.25.01.0033
- Vidal-Negreira F et al. Bloedplaatjesrijk plasma in de veterinaire orthopedische chirurgie: een systematische review en kwaliteitsbeoordeling van vloeibare en op gel gebaseerde behandelingen bij honden. Gels. 2025. DOI: 10.3390/gels11120994
- Peng C et al. Een systematische review en meta-analyse van de werkzaamheid van producten met bloedplaatjesrijk plasma voor de behandeling van gewrichtsaandoeningen bij paarden. Equine Veterinary Journal. 2024. DOI: 10.1111/evj.14042
- Carmona JU, López C. Bloedplaatjesrijk plasma bij artrose bij paarden: een systematische review van klinisch en experimenteel bewijs. Animals. 2025. DOI: 10.3390/ani15182647
- M’Cloud WRC et al. Stamcellen en bloedplaatjesrijk plasma voor de behandeling van natuurlijk ontstaan pees- en bandletsel bij paarden: een systematische review en meta-analyse. JAVMA. 2024. DOI: 10.2460/javma.23.12.0723
- Carmona JU, López C. Werkzaamheid van bloedplaatjesrijk plasma bij de behandeling van pees- en bandletsel bij paarden: een systematische review. Veterinary Sciences. 2025. DOI: 10.3390/vetsci12040382
- Huntingford JL et al. Intra-articulaire injectie van een allogeen systeem met bloedplaatjesrijk plasma bij katten met natuurlijk ontstane artrose: een verkennende casusreeks. Frontiers in Veterinary Science. 2024. DOI: 10.3389/fvets.2024.1394055
- Uribe JA et al. Bloedplaatjesrijk plasma voor hoornvliesulceratie: een systematische review van in-vivo-onderzoeken. Veterinary Medicine International. 2025. DOI: 10.1155/vmi/9921619
- Iacopetti I et al. Autoloog bloedplaatjesrijk plasma bevordert de genezing van grote huidwonden bij honden. Frontiers in Veterinary Science. 2020. DOI: 10.3389/fvets.2020.575449
- Carr BJ et al. Systemen voor bloedplaatjesrijk plasma bij honden: een prospectieve analyse. Frontiers in Veterinary Science. 2015. DOI: 10.3389/fvets.2015.00073
- Murray IR et al. Minimale informatie voor onderzoeken waarin biologische producten in de orthopedie worden geëvalueerd (MIBO). Journal of Bone and Joint Surgery. 2017. MIBO-checklist
Duitse/EU-rechtsbronnen: Duitse diergeneesmiddelenwet (Tierarzneimittelgesetz), Duitse regeling voor diergeneeskundige huisapotheken (Tierärztliche Hausapothekenverordnung), Verordening (EU) 2019/6 en Verordening (EU) 2017/745.